Badania nad oceanem cz. 15

Co się tyczy temperatury dna w różnych morzach, to nie wdając się już w szczegóły pomiarów, możemy zupełnie ogóinie co do wszystkich oceanów powiedzieć, że jest ona niemal równomierna i waha się od +1 do +2° C. Wyprawa Waldiwii podaje dla Oceanu Atlantyckiego w głębokości 5000 m. temperaturę pod równikiem +1,70C, koło Zwrotnika Koziorożca +1.0°C, pomiędzy Przylądkiem Dobrej Nadziei a wyspami Bouveta +0.4° C, między 55° a 64° szer. połud. -0.4°C. Ta niska temperatura dna oceanów – gdy natomiast u wód słodkich nawet w najgłębszych jeziorach temperatura na dnie nie spada poniżej +4°C -tłumaczy się tern, że woda słona osiąga swą największą gęstość w temperaturze daleko niższej, niż woda słodka, bo aż przy kilku stopniach poniżej punktu zerowego. Zależy to od ilości rozpuszczonych soli.

Omawiając stosunki ciepłoty w morzach, uwzględniliśmy dotychczas jeden tylko czynnik wpływający i regulujący temperaturę.

projektowanie ogrodów otwock

Czynnikiem tym słońce, to najważniejsze źródło ciepła ziemskiego, z którego wszystkie organizmy czerpią energię do życia, od którego zależy temperatura powierzchni lądów i otaczającej ziemię atmosfery. Gdyby jednak ten tylko czynnik bezpośrednio wpływał na ukształtowanie się temperatury na lądzie i morzu, natenczas musielibyśmy napotkać na stosunki nader prawidłowe: posuwając się od równika ku biegunowi, przechodzilibyśmy przez linie jednakiej temperatury do siebie równoległe. Tymczasem wiemy, że linie łączące na ziemi lub morzu punkty o tej samej temperaturze rocznej, t. z w. izotermy, nie są bynajmniej kołami, opasującymi równolegle do siebie powierzchnię ziemi, lecz, że są to nader nieregularnie powyginane krzywe, mniej regularne na lądzie, bardziej regularne na morzu. Dowodzi to właśnie, że prócz bezpośredniej zależności temperatury od działania ciepła słonecznego, muszą istnieć jeszcze inne wtórne czynniki, które wpływają na temperaturę różnych miejsc, lub nawet większych obszarów mórz i lądów i ‚powodują, że punkty tej samej temperatury nie leżą na równoleżniku, lecz że izoterma przecina różne równoleżniki: to zbliża się bardziej ku równikowi, to zakrętem zmierza ku biegunom.

projektowanie ogrodów otwock